Samenvatting

user warning: Table './dr_stopkernener/node_counter' is marked as crashed and should be repaired query: UPDATE node_counter SET daycount = daycount + 1, totalcount = totalcount + 1, timestamp = 1280477534 WHERE nid = 104 in /var/www/drupal-5.16/includes/database.mysql.inc on line 174.

In juni 2003 was het 30 jaar geleden dat de Kerncentrale Borssele een vergunning kreeg. In 1994 zag het er naar uit dat de centrale per 2004 dicht zou gaan. Ambtenaren van het mini­sterie van Economische Zaken staken eind jaren-90 de helpende hand toe om sluiting van Borssele te voorkomen. Volgens het regeerakkoord van de regering Balkenende-2 blijft de kerncen­trale tot 2013 in be­drijf. Maar Staatssecretaris Van Geel van Milieu is voor het langer openhouden van de kerncentrale, zo bleek op 15 februari 2005. En in deze maand heeft de eigenaar van Borssele besloten voor 43 miljoen euro de turbines te moderniseren.

In januari 1969 besloot het aluminumbedrijf Pechiney zich in het Sloegebied te vestigen. De Provinciale Zeeuwse Energie Maatschappij (PZEM) sloot met Pechiney een contract over stroom­levering tegen een prijs die volgens de PZEM alleen maar door de inzet van kernenergie bereikbaar zou zijn. Daarom werd de bouw van een kerncentrale urgent. Zonder Pechiney zou de kerncentrale Borssele niet gebouwd zijn.

Dit besluit van de PZEM een kerncentrale te bouwen leverde zeven offertes op. Het Nederlandse consortium Neratoom schreef in met het ontwerp voor een kokendwaterreactor.

De PZEM gunde op 1 april 1969 de bouw niet aan Neratoom, maar aan de Westduitse firma Siemens/KWU. De offerte van Siemens voor een drukwaterreactor was namelijk twintig procent lager dan die van Neratoom. Dit leverde bij Neratoom en andere belanghebbenden veel wrevel op. Het besluit van PZEM betekende namelijk het einde van de plannen voor een eigen Nederlandse reactorindustrie.

De bouw werd voortvarend ter hand genomen en leverde protesten op. Op 19 juni 1973 verleende de toenmalige minister van Economische Zaken, Lubbers (CDA), samen met de minister van Volksgezondheid Vorrink (PvdA) de vergunning om de kerncentra­le in werking te stellen. Op 4 juli 1973 leverde de centrale de eerste stroom aan het koppelnet en de officiële start was op 25 oktober 1973.

Na een geruchtmakend ongeval met de kerncentrale te Harrisburg in 1979 werden bij Borssele de veiligheidsvoorzieningen verbe­terd. De sluiting van de kerncentrales werd een politiek item. In 1981 sloten PvdA, CDA en D66 een regeeraccoord waarin bepaald werd dat een commissie zich over de gevolgen van sluiting van de kerncentrales zou buigen. Dit werd - na veel geharrewar over de samenstelling- de commissie-Beek. Deze commissie beweerde in janurai 1983 in haar eindrapport: onmid­dellijke sluiting van de kerncentrales Dodewaard en Borssele kost 3,1 tot 5 miljard gulden. Daarmee was sluiting van de baan.

Na het ongeluk met de kerncentrale te Tsjernobyl van april 1986 besloot de regering een groot aantal studies over de veiligheid van kernenergie uit te laten voeren. Zo werd het Internationale Atoom Energie Agentschap te Wenen uitgenodigd voor een onderzoek naar de bedrijfsvoering van de kerncentrale Borssele. Het ging hier om het Operational Safety Review Team (OSART).

Het OSART-rapport kwam op 10 januari 1987 in het nieuws. Zo berichtte het Zeeuwse dagblad De Stem: "Merkbaar geschrokken van de kritiek van een internationaal onderzoeksteam op de kerncentrale Borssele gaat de PZEM een serie - prijzige - maatregelen nemen om de veiligheid in en om de centrale te vergroten." Dit zou 325 tot 400 miljoen gulden kosten. De kerncentrale zou dan langer in bedrijf moeten en kunnen blij­ven

In het Elektriciteitsplan van 1983 werd nog uitgegaan van sluiting van de kerncentrale Borssele in 1998 . De energiebe­drijven stelden op 27 november 1986, dus kort na het ongeluk te Tsjernobyl, het Elektriciteitsplan 1987-1996 vast. Daarin wordt uitgegaan van sluiting van de kerncentrale Borssele per eind 2003. CDA en VVD en de door deze partijen gesteunde regering keurden dit plan in maart 1987 goed. Daarmee was levensduurverlenging van Borssele een feit. De exploitant van de kerncentrale begon in 1989 met een studie naar de te nemen maatregelen. In juli 1992 kreeg de reactorbouwer Siemens de order voor het 'project modificatie'.

De regering besloot in 1993 tot een uitgebreide vergunnings­procedure, zodat de modificaties niet in 1995 maar in 1997 aangebracht zouden zijn. Het Elektriciteitsbedrijf Zuid-Hol­land stemde hier niet mee in: men achtte een investering in een centrale die volgens de planning eind 2003 gesloten zou worden niet verant­woord. Daar kwam nog een kostenstijging naar 467 miljoen bij.

Daarop stelden de SEP (Samenwerkende Elektriciteits-produktie­bedrijven) voor, de centrale drie jaar langer, dus tot 2007 open te houden. De vier aandeelhouders van de SEP stemden daarmee in. Ze stelden wel als voorwaarde dat het oplappen van de kerncentrale niet meer dan 467 miljoen gulden zal kosten, in 1997 gereed is en dat regering accoord gaat met verlenging van de levensduur tot 2007.

In juni en november 1994 vonden hierover debatten plaats in de Tweede Kamer. Nadat eerst de stemmen staakten, nam de Tweede Kamer nam uiteindelijk in december 1994 een motie aan om de kern­cen­trale eind 2003 te sluiten. De regering sprak met de SEP een compensatie van 70 miljoen gulden af en verleende een vergunning voor de modernise­ring van de kerncentrale. Er werden 16 wijzigingen uitgeerd. Er is een aanvullend reserve-koelwatersysteem geïnstalleerd en de capaciteit van de nood­stroomvoorziening werd vergroot. De exploitant stelde: "Door de diverse systemen te verplaatsen naar gebouwen die tegen externe invloeden bestand zijn, kan de eenheid - volgens de nieuwe inzichten - ongelukken met vliegtuigen, gaswolkexplo­sies, een aardbeving, een overstroming of langdurige uitval van de koeling van de Westerschelde veilig doorstaan." De werkzaamheden waren in 1997 ge­reed. De kans op een kernsmel­ting wordt nu berekend op 4,3x10-6/jaar (was 5,6x10-5/jaar)­­.

Werknemers van de kerncentrale maakten bezwaar tegen beperking van de be­drijfstijd tot 2003. In februari 2000 ver­nietigde de Raad van State de door de regering afgegeven ver­gunning. Daar­mee was de oude vergunning weer van kracht, die geen einddatum noemt. Daarmee ligt de weg open voor bedrijf van Bors­sele tot 2007 of later: de eigenaar van Borssele noemt het jaar 2013. Het regeerakkoord van 16 mei 2004 noemt ook sluiting per eind 2013. Borssele zou dan 40 jaar mee gaan.